Ο “Ρινόκερος” εισβάλλει θεατρικά στη ζωή μας

Ο “Ρινόκερος” εισβάλλει θεατρικά στη ζωή μας
Αφίσα του Ρινόκερου
Επιστρέφουν στο “σανίδι” τα ταλαντούχα μέλη της θεατρικής ομάδας του Τ.Μ.Σ.Π.Σ. Σύρου (Πανεπιστήμιο Αιγαίου) με απόλυτα δυναμικό τρόπο αφού φέρνουν μαζί τους και δεκάδες…ρινόκερους! Μετά τις πολύ πετυχημένες παραστάσεις των δύο τελευταίων ετών (“Ο Άη Βασίλης είναι σκέτη λέρα” – 2013 και “Black out” – 2014), σειρά παίρνει ο “Ρινόκερος” του Ευγένιου Ιονέσκου, και για μια ακόμα φορά οι “Υποκριτές” αναμένεται να χαρίσουν γέλιο κι ευχάριστες στιγμές (αλλά και δημιουργικό, χρήσιμο προβληματισμό καθώς τα πολιτικοκοινωνικά μηνύματα του έργου είναι πολλά κι επίκαιρα) σε όσους επισκεφτούν το θέατρο “Ευανθία Καϊρη” στα Λαζαρέττα την 5η, 6η και 7η Ιουνίου στις 20:30. Η είσοδος είναι δωρεάν.

Η υπόθεση του έργου

΄΄Ο Ρινόκερος΄΄ είναι θεατρικό έργο γραμμένο από τον Ευγένιο Ιονέσκο το 1959. Το έργο ανήκει στη θεατρική σχολή, γνωστή ως Θέατρο του Παραλόγου. Kατά τη διάρκεια των τριών πράξεων του έργου οι κάτοικοι μιας μικρής, επαρχιακής Γαλλικής πόλης μεταμορφώνονται σε ρινόκερους. Τελικά ο μόνος άνθρωπος που δεν υποκύπτει σε αυτή τη μαζική μεταμόρφωση είναι ο κεντρικός χαρακτήρας Μπερανζέ, μία σε σύγχυση πανανθρώπινη μορφή, που συνέχεια επικρίνεται ότι πίνει και αργεί. Το έργο συνήθως ερμηνεύεται ως αντίδραση και κριτική στην αιφνίδια έξαρση του Κομμουνισμού, του Φασισμού και του Ναζισμού κατά τα γεγονότα που προγήθηκαν του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου και διερευνά τα ζητήματα του κομφορμισμού, του πολιτισμού, των μαζικών κινημάτων, της φιλοσοφίας και της ηθικής.

Πράξη Πρώτη

Το έργο αρχίζει στην κεντρική πλατεία ενός μικρού ανώνυμου Γαλλικού χωριού. Δύο φίλοι, ο εύγλωττος διανοούμενος, αλλά απίστευτα υπερήφανος Ζαν και ο απλοικός, ντροπαλός, καλόκαρδος μέθυσος Μπερανζέ συναντιούνται σε ένα καφενείο για να συζητήσουν για ένα απροσδιόριστο επείγον ζήτημα. Αντί να μιλήσουν γι’ αυτό, ο Ζαν γίνεται έξαλλος με τη βραδύτητα και την τάση να πίνει του Μπερανζέ μέχρι που ένας ρινόκερος αφηνιάζει στην πλατεία κατατρομάζοντας τους ανθρώπους εκεί. Ετσι αυτοί αρχίζουν να συζητούν τι συνέβη, όταν ένας άλλος ρινόκερος εμφανίζεται και συνθλίβει τη γάτα μιας γυναίκας. Αυτό προκαλεί απίστευτη αγανάκτηση και όλοι μαζί οι άνθρωποι υποστηρίζουν ότι πρέπει να απαγορευθεί η παρουσία αυτών των δεινοσαύρων. Βλέπουμε επί σκηνής το ξεκίνημα ενός μαζικού κινήματος.

Πράξη Δεύτερη

Ο Μπερανζέ φτάνει αργοπορημένος στη δουλειά του στα γραφεία της τοπικής εφημερίδας, αλλά η υπάλληλος στην υποδοχή της εφημερίδας Ντέζι (με την οποία ο Μπερανζέ είναι ερωτευμένος) τον καλύπτει. Στο γραφείο έχει ξεσπάσει ένας καυγάς ανάμεσα στον ευαίσθητο και λογικό Ντιντάρ και στο βίαιο και ευέξαπτο Μποτάρ, καθώς ο Μποτάρ δεν πιστεύει ότι ένας ρινόκερος θα μπορούσε πραγματικά να εμφανιστεί στη Γαλλία παρόλους τους ισχυρισμούς αυτοπτών μαρτύρων ότι αυτό συνέβη. Ξαφνικά η Κα. Μπεφ (η σύζυγος ενός συναδέλφου) εμφανίζεται και λέει ότι ο άντρας της έχει μεταμορφωθεί σε ρινόκερο και ότι οι δρόμοι έχουν γεμίσει με ανθρώπους που έχουν γίνει το ίδιο. Ο Μποτάρ αμφισβητεί την ύπαρξη του λεγόμενου κινήματος της ρινοκερίτιδας που η Κα. Μπεφ υποστηρίζει ότι υπάρχει, λέγοντας ότι οι ντόπιοι είναι αρκετά έξυπνοι για να ξεγελαστούν από την άδεια ρητορική ενός μαζικού κινήματος. Παρόλα αυτά η Κα. Μπεφ (μεταμορφωμένη σε ρινόκερο) φτάνει και καταστρέφει τη σκάλα που οδηγεί έξω από το γραφείο, παγιδεύοντας μέσα όλους τους εργαζόμενους και το αφεντικό τους, την Κα. Παπιγιόν. Η Κα. Μπεφ πηγαίνει με τον άντρα της πηδώντας από το κλιμακοστάσιο, ενώ οι υπάλληλοι του γραφείου φεύγουν από ένα παράθυρο. Ο Μπερανζέ πηγαίνει να επισκεφθεί το Ζαν για να του ζητήσει συγγνώμη για τη διαφωνία που είχαν την προηγούμενη μέρα, αλλά τον βρίσκει στο κρεβάτι, σοβαρά με μια αρρώστεια που ποτέ δεν ξαναείχε. Οι δύο φίλοι αρχίζουν πάλι να διαφωνούν, αρχικά για τη δυνατότητα πραγματικής μεταμόρφωσης ανθρώπων σε ρινόκερους και κατόπιν για την ηθικότητα των μεταμορφώσεων. Ο Ζαν είναι στην αρχή σθεναρά κατά των ρινόκερων αλλά σταδιακά γίνεται επιεικής. Καθώς η σκηνή εξελίσσεται το δέρμα του Ζαν γίνεται όλο και πιο πράσινο, τα εξογκώματα στο κεφάλι του αναπτύσσεται σε κέρατο, η φωνή του γίνεται βραχνή και αρχίζει να γυροφέρνει στο διαμέρισμά του σα θηρίο στο κλουβί. Τελικά διακηρύσσει ότι οι ρινόκεροι έχουν εξ ίσου δικαίωμα στη ζωή με τους ανθρώπους και ότι ΄΄ ο ανθρωπισμός είναι νεκρός, όσοι τον ακολουθούν είναι απλώς παλιοί αισθηματίες΄΄ πριν μεταμορφωθεί ο ίδιος σε ρινόκερο και διώξει κυνηγημένο το Μπερανζέ από το διαμέρισμά του.

Πράξη Τρίτη

Ολοι στην πόλη έχουν υποκύψει στη ρινοκερίτιδα, εκτός από το Μπερανζέ, το Ντιτάρ και τη Ντέζι. O Mπερανζέ είναι κλειδωμένος στο διαμέρισμά του, ακούγοντας τα ουρλιαχτά των ρινόκερων, που ορμούν καταστρέφοντας τον πολιτισμό, όταν φθάνει ο Ντιτάρ για να δει τι κάνει. Ο Ντιτάρ υποβαθμίζει τις μεταμορφώσεις λέγοντας ότι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα της επιλογής, ακόμη και της μεταμόρφωσης. Αλλά ο Μπερανζέ επιμένει ότι οι μεταμορφώσεις δεν θα μπορούσαν να είναι εκούσιες, αφού ο φίλος του Ζαν αρχικά μισούσε τους ρινόκερους και πιθανόν υπέστη πλύση εγκεφάλου. Ο Ντιτάρ αντιλέγει ότι οι άνθρωποι μπορεί να αλλάζουν γνώμη και σταδιακά γίνεται πιο δεκτικός μέχρι που συμπεραίνει ότι πρέπει να ΄΄ακολουθήσει τους ομοίους (του) και τους ηγέτες (του)΄΄ πριν φύγει και μεταμορφωθεί σε ρινόκερο. Λίγο πριν φύγει φτάνει η Ντέζι. Αυτή και ο Μπερανζέ διαπιστώνουν ότι έχουν μείνει τελείως μόνοι – οι μόνοι άνθρωποι σε ένα κόσμο τεράτων. Ο Μπερανζέ εξομολογείται την αγάπη του για την Ντέζι και αυτή φαίνεται να ανταποκρίνεται. Προσπαθούν, έστω και για λίγο, να έχουν μια κανονική ζωή ανάμεσα στους ρινόκερους. Μετά την πρόταση του Μπερανζέ να προσπαθήσουν να ξαναδημιουργήσουν την ανθρώπινη φυλή, η Ντέζι αρχίζει να απομακρύνεται, υποστηρίζοντας ότι ο Μπερανζέ δεν καταλαβαίνει από έρωτα. Καταλήγει να πιστέψει ότι οι ρινόκεροι είναι σωστοί – αυτοί που είναι πραγματικά παθιασμένοι. Ο Μπερανζέ χωρίς να το σκεφτεί χαστουκίζει τη Ντέζι, αλλά αμέσως αποκηρύσσει την πράξη του. Σκέφτονται την κατάστασή τους και ο Μπερανζέ αναφωνεί ότι ΄΄σε λίγα μόνο λεπτά περάσαμε είκοσι πέντε χρόνια έγγαμου βίου !΄΄. Επιχειρούν να συμφιλιωθούν, αλλά αποτυγχάνουν. Ενώ ο Μπερανζέ κοιτάζεται σε ένα καθρέφτη για τυχόν στοιχεία μεταμόρφωσης, η Ντέζι φεύγει ήσυχα και πηγαίνει με τους ρινόκερους. Ανακαλύπτοντας ότι είναι τελείως μόνος, ο Μπερανζέ θρηνεί για τη συμπεριφορά του προς τη Ντέζι. Στη μοναξιά του αρχίζει να αμφιβάλλει για την ύπαρξή του – τη γλώσσα του, την εμφάνισή του και το μυαλό του. Μόνος, βρίσκει τον εαυτό του λάθος και προσπαθεί να μεταβληθεί σε ρινόκερο. Παλεύει και αποτυγχάνει. Επιστρέφει στον καθρέφτη, πρόσωπο με πρόσωπο με τη μοίρα του και καταρρέει καθώς παλεύει να δεχθεί το χώρο που του έχει δοθεί. Ξαφνικά το ξεπερνάει και ανανεώνει τον όρκο του να αντιμετωπίσει τους ρινόκερους. Ο Μπερανζέ φωνάζει θαρραλέα ΄΄ Δεν συνθηκολογώ !΄΄ στο ακροατήριο πριν γυρίσει στο παράθυρο για να ρίξει βρισιές στους ρινόκερους που περνάνε…

20 φανταστικές ατάκες από τον “Ρινόκερο”

“ΖΑΝ: [στον Μπερανζέ] Αντί να ξοδεύεις τα χρήματά σου σε οινοπνευματώδη, δεν θα ήταν προτιμότερο, να έβγαζες εισιτήρια να πας στο θέατρο, να δεις καμιά ενδιαφέρουσα παράσταση; Έχεις ιδέα τι είναι το θέατρο της πρωτοπορίας για το οποίο γίνεται τόσος λόγος; Έχεις δει κάποιο έργο του Ιονέσκο;
ΜΠΕΡΑΝΖΕ: [στον Ζαν] Δυστυχώς όχι. Τον έχω ακουστά απλώς.”

“Υπάρχουν πράγματα που περνάνε από το μυαλό ακόμα και των άμυαλων!”

“Ποτέ μου δεν δήλωσα εγώ πως δεν είναι επικίνδυνο να αφήνουν να τρεχοβολάει ελεύθερος ένας ρινόκερος μες τη μέση της πόλης. Είπα απλώς πως δεν αναλογίστηκα τον κίνδυνο. Δεν αναρωτήθηκα.”

“Η ζωή είναι πολύ ανώμαλο πράγμα.”

“Οι νεκροί είναι περισσότεροι από τους ζωντανούς και ο αριθμός τους συνεχώς αυξάνεται. Οι ζωντανοί σπανίζουν. Η ζωή είναι ένας διαρκής αγώνας. Το να μην αγωνίζεσαι είναι κατάντια!”

“Τον λίγο χρόνο που έχεις χρησιμοποίησέ τον προς όφελός σου. Μην αφήνεσαι να παραδέρνεις όπου φυσάει ο άνεμος.”

“Πήγαινε σ’ ένα μουσείο, διάβασε ένα λογοτεχνικό περιοδικό, πήγαινε να παρακολουθήσεις μια διάλεξη. Αυτά θα σε βγάλουν από τα άγχη σου, θα σμιλέψουνε το πνεύμα σου. Σε τέσσερις εβδομάδες θα έχεις γίνει ένας καλλιεργημένος άνθρωπος!”

“Δεν τους πιστεύω τους δημοσιογράφους. Είναι ψεύτες όλοι τους. Εγώ μόνο σ’ ένα πράγμα πιστεύω: Σ’ ο,τι βλέπω με τα ίδια μου τα μάτια.”

“Να σου πω την αλήθεια δεν τους μισώ τους ανθρώπους, μου είναι απλώς αδιάφοροι ή το πολύ να με αηδιάσουν. Αρκεί μόνο να μην μπουν εμπόδιο στο πέρασμα μου. Τότε τους ποδοπατώ. Γιατί να μην γίνω ρινόκερος; Άλλωστε μου αρέσουν οι αλλαγές.”

“Πάντως εγώ ακόμα κι αν με κατηγορούσαν ότι δεν έχω αθλητικό πνεύμα ότι είμαι ένας μικροαστός περιχαρακωμένος στα ασφυκτικό περιβάλλον του, θα παρέμενα σταθερός στις απόψεις μου.”

“Το αλκοόλ κάνει καλό τις επιδημίες. Αντισώματα. Για παράδειγμα σκοτώνει τα μικρόβια της γρίππης. Σας επαναλαμβάνω πίνω για λόγους προληπτικούς απλώς και το ελέγχω απολύτως. Όταν θα τελειώσει η επιδημία δεν θα ξαναπιώ. Το είχα ήδη πάρει απόφαση πριν τα συμβάντα. Σας το ξαναλέω είναι προληπτικό μέτρο.”

“Νιώθω ευθύνη για όλο αυτό που συμβαίνει. Εμπλέκομαι. Δεν μπορώ να μείνω αμέτοχος. Κατά τη γνώμη μου είναι παντελώς παράλογο να γινόμαστε άνω-κάτω επειδή ορισμένα άτομα αποφάσισαν να αλλάξουν δέρμα επειδή δεν αισθάνονταν καλά στο πετσί τους. Αφορά μόνο τους ίδιους και είναι δικαίωμά τους. Συνηθίζει ο κόσμος ξέρετε. Πλέον κανείς δεν εκπλήσσεται από τα στρατεύματα των ρινόκερων που διασχίζουν καλπάζοντας τους δρόμους. Οι άνθρωποι παραμερίζουν, τους αφήνουν να περάσουν και μετά συνεχίζουν τον περίπατό τους και συνεχίζουν τις δουλειές τους σα να μην συμβαίνει τίποτε.”

“Καμμιά φορά κάνουμε κακό άθελά μας. Ή το αφήνουμε να εξαπλωθεί χωρίς αντίδραση.”

“Δεν πρέπει να έχουμε τύψεις. Το αίσθημα της τύψης είναι επικίνδυνο. Ας ζήσουμε την ζωούλα μας εμείς ωραία και καλά. Ας είμαστε ευτυχισμένοι. Είναι καθήκον μας να είμαστε ευτυχισμένοι.”

“Αυτοί εκεί έξω, είναι ο κόσμος. Αυτοί είναι χαρούμενοι! Το νιώθουν στο πετσί τους! Όχι σαν εμάς! Δε μου φαίνονται τρελοί εμένα! Είναι όντα της φύσης. Δεν αναζητούν λόγο για να υπάρξουν, τον έχουν. Υπάρχουν.”

“Και να ‘μαι τώρα… ολομόναχος. Εγώ δεν θα γίνω ποτέ δικός σας. Δεν θα σας ακολουθήσω, δεν σας καταλαβαίνω! Θα μείνω αυτός που είμαι! Είμαι άνθρωπος. Ένα ανθρώπινο πλάσμα.”

“Αλίμονο σ’ αυτόν που προσπαθεί να διατηρήσει την αυθεντικότητά του. Ας είναι. Θα υπερασπιστώ την ύπαρξή μου κόντρα σε ολόκληρο τον κόσμο! Είμαι ο τελευταίος άνθρωπος και θα μείνω έτσι ως το τέλος! Δεν παραδίνομαι!”


Βιογραφικό του συγγραφέα

Ο Ιονέσκο γεννήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 1909 στη Σλάτινα της Ρουμανίας από Ρουμάνο πατέρα και Ρουμάνα-Γαλλίδα μητέρα. Πέρασε την παιδική του ηλικία στη Γαλλία, αλλά επέστρεψε στη Ρουμανία με τον πατέρα του το 1925, μετά το διαζύγιο των γονιών του. Μετά τις σπουδές του στο κολλέγιο, σπούδασε Γαλλική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο του Βουκουρεστίου από το 1928 ως το 1933 και έγινε καθηγητής της γαλλικής γλώσσας.
To 1936 ο Ιονέσκο παντρεύτηκε τη Ροντίκα Μπουριλεάνου. Απέκτησαν μια κόρη κι επέστρεψαν στη Γαλλία το 1938, ώστε ο Ιονέσκο να τελειώσει τη διδακτορική του διατριβή. Το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου το 1939 τον βρήκε στη Γαλλία. Παρέμεινε στη Μασσαλία κατά τη διάρκεια του πολέμου και τελικά εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στο Παρίσι μετά την απελευθέρωσή του, το 1944.
Ο τάφος του Ευγένιου Ιονέσκο στο κοιμητήριο του Μονπαρνάς στο Παρίσι
Ο Ιονέσκο έγινε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας το 1970 [1], ενώ κέρδισε πολυάριθμα βραβεία και τιμητικές διακρίσεις. Πέθανε στις 28 Μαρτίου 1994.
Ευγένιος Ιονέσκου
Υποκριτές:

Η θεατρική Ομάδα του Φοιτητικού Συλλόγου Τ.Μ.Σ.Π.Σ ιδρύθηκε το 2006. Φέτος πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια της χρονιάς και θεατρικό εργαστήρι, με ασκήσεις εμπιστοσύνης, αυτοσχεδιασμού, ορθοφωνίας :
2008 – “Κεκλεισμένων των θυρών”
2009 – Συμμετοχή στο React Festival
2011 – Τρία Μονόπρακτα: “Η πρόταση Γάμου”, “Η Επέτειος”, “Η Αρκούδα”
2012 – “Μια Στιγμή Πριν”
2013 – “Ο Άη Βασίλης είναι σκέτη λέρα”
2014 – “Black out” , Διοργάνωση 11ου Πανελλήνιου Φεστιβάλ ερασιτεχνικού φοιτητικού θεάτρου

Πηγές : wikipedia
lifo.gr